W podprzemyskiej wsi Maćkowice runęła stara cerkiew. Dach z przerdzewiałą kopuÅ‚kÄ… wpadÅ‚ do wewnÄ…trz, chór zawisÅ‚ na jednej belce, obsunęła siÄ™ część Å›cian. KawaÅ‚ki muru zagrażajÄ…ce gapiom i przechodniom wyburzono dla bezpieczeÅ„stwa. Wójt gminy Å»urawica Piotr TomaÅ„ski: – Gdyby kilka lat temu dziennikarze interesowali siÄ™ tym obiektem tak, jak teraz, to żadnej katastrofy by nie byÅ‚o. Kiedy siÄ™ już zawaliÅ‚o, przyjechaÅ‚y trzy telewizje, dwie gazety i radio!
P. TomaÅ„ski nie wie dokÅ‚adnie, od kogo gmina przejęła cerkiew (od skarbu paÅ„stwa – przyp. red.). Jest w każdym razie wÅ‚aÅ›cicielem obiektu od 10 lat: – Od poczÄ…tku byÅ‚ z niÄ… problem. Stan byÅ‚ kiepski, nikt siÄ™ nie interesowaÅ‚.
Wójt przyznaje, że gmina też siÄ™ nie interesowaÅ‚a, ale ze wzglÄ™dów finansowych: byÅ‚y pilniejsze potrzeby. Dlatego poprzednik TomaÅ„skiego poprosiÅ‚ konserwatora zabytków o zgodÄ™ na rozbiórkÄ™: – Konserwator zgody nie daÅ‚, twierdzÄ…c, że można to odbudować. Ale za co odbudować, kiedy konserwator daje tylko 25 procent, a resztÄ™ musiaÅ‚aby wyÅ‚ożyć gmina?!
Wójt przyznaje, że ani on, ani samorzÄ…d poprzedniej kadencji nie próbowaÅ‚ kontaktować siÄ™ z fundacjami, które zajmujÄ… siÄ™ ratowaniem obiektów sakralnych: – RzeczywiÅ›cie, można siÄ™ byÅ‚o starać, ale my siÄ™ mocno zaangażowaliÅ›my w inne sprawy.
Wójt nie bardzo zgadza siÄ™ też z opiniÄ…, że dbaÅ‚ość o stan obiektu to obowiÄ…zek gospodarza: – To delikatna sprawa, bo to jest cerkiew, a sprawy wyznaniowe sÄ… u nas niepotrzebnie nagÅ‚aÅ›niane…
TomaÅ„ski widzi jednak rozwiÄ…zanie problemu: – WystÄ…piliÅ›my do kurii greckokatolickiej o przejÄ™cie obiektu. Za symbolicznÄ… zÅ‚otówkÄ™. OczywiÅ›cie, jeÅ›li zgodzÄ… siÄ™ mieszkaÅ„cy Maćkowic i radni.
SoÅ‚tys Maćkowic Waldemar Dratwa pamiÄ™ta, że za ksiÄ™dza Eugeniusza Sabata pojawiÅ‚ siÄ™ pomysÅ‚ remontu i urzÄ…dzenia w cerkwi koÅ›cioÅ‚a: – To ksiÄ…dz o to zabiegaÅ‚. Ludzie też byli za tym. NapisaÅ‚ list do wÅ‚adz o zgodÄ™. Ale mu nie pozwolili. – Nie byÅ‚oby dzisiaj tego zamieszania, gdyby wtedy plan ksiÄ™dza siÄ™ udaÅ‚. Grekokatolików we wsi nie ma. Kilka lat temu ktoÅ› jeszcze na Wszystkich ÅšwiÄ™tych znicze paliÅ‚ na grobach przy cmentarzu, ale ostatnio ani jednej Å›wieczki nie byÅ‚o.
SoÅ‚tysowi najbardziej by pasowaÅ‚o, żeby to co jest zabezpieczyć i postawić tablicÄ™ informacyjnÄ…: – No, takie miejsce pamiÄ™ci by byÅ‚o. Dla wsi coÅ›, co przyciÄ…gnęłoby turystów, a dla grekokatolików – szacunek.
MieszkaÅ„cy wsi zdania majÄ… podzielone. BronisÅ‚aw ZiÄ™ba uważa, że dawno trzeba byÅ‚o rozebrać: – WieÅ› już dawno chciaÅ‚a to zrobić! A teraz bieda, nie ma co myÅ›leć o remoncie. Najbardziej przejÄ™ci katastrofÄ… sÄ… mÅ‚odzi – Wioletta WojdyÅ‚o i Joanna Dudek: – KsiÄ…dz Sabat nam o niej opowiadaÅ‚ na religii. ZależaÅ‚o mu, żeby ratować. Teraz to już trudno, ale to nasz jedyny zabytek. Może by siÄ™ daÅ‚o coÅ› zrobić?
Olga HRYŃKIW
Autor artykułu: ŻP